Akder - Akışkan Gücü Derneği

1. Genel.

Bir hidrolik pompadan düzgün ve verimli çalışma almak için üretici firmanın öğüt ve tavsiyelerini tümüyle yerine getirmek gerekir. Pompanın temizliği için gerekli önlemler alınmalı, özellikle iç parçalar hem montaj hem de çalışma anında temiz olmalıdır.

Kullanılan yağın gerek özellik gerekse temizlik bakımından üretici firmanın koşullarına uygun olması gerekir. Aşağıdaki tavsiyeler hemen tüm pompalar için geçerlidir. Bazı özel pompalarda özel durumlar çıkabilirse de üretici firma bu konuda gerekli açıklamayı yapacaktır. 

2. Montaj

 

a) Yıkama: Pompanın kullanılmadan önce, kullanılacak yağ ile iyice yıkanması gerekir. Bol yağ ile yapılacak yıkamada pompayı koruyucu özel maddeler iyice atılmış olacaktır.

b) Donanım: Üreticinin tavsiyeleri doğrultusunda monte edilmelidir. Bağlantı için gerekli boru ve hortumlar özenle seçilmelidir.
c) Yağın depoya dönüşü: Tüm dönüş boruları depodaki yağ düzeyinin içine girecek şekilde olmalı, üstten akmamalıdır. Ayrıca çapları kayıp yaratmayacak büyüklükte olmalıdır. Sızıntıların depoya dönüş borusu pompa merkezinden yüksekçe olmalı ki sifon olayı yapıp pompanın içini yağsız bırakmasın.
d) Beslenme boruları: Pompa cinsine göre seçilmelidir. Deponun çok yüksekte bulunması bakımından fazla basınç veya emiş hattındaki filtre, valf, ekleme parçası vs. gibi daraltıcı öğeler nedeniyle fazla basınç kaybı olmamalıdır. Bu değerlerin pompanın çalışabileceği en az ve en çok değerleri aşmamasına dikkat edilmelidir. Tüm bağlantı ve sızdırmazlık öğeleri hava girişini kesinlikle önlemelidir.

 

3. İşletmeye Geçiş

 

a) Bağlantı: Pompa üreticisinin tavsiyelerine uygun takılmış olmalıdır. Hatasız bağlantı, tam merkezlerine, dönüş yönünden uygunluğu gerçekleştirilmelidir.
b) Elektrik bağlantılar: Elektrikle çalışan donanım, motor ve valflerin besleme gerilim ve akımına uygunluğu denetlenmelidir.
c) Pompanın dönüş yönü: Dönüş yönünün uygunluğu üzerinde oktan anlaşılır. Ok yoksa emme ve basma deliklerine göre yağın nasıl bir hareket yapması gerektiği bilindiğinden kolayca bulunur. Pompa ters yönde çalıştırılmamalıdır.
d) Dolum: İlk hareketten önce emiş hattı ve pompanın içi yağla doldurulmalıdır. Böylece ilk dönmede yağsız çalışma önlenmelidir.
e) üretici tavsiyeleri: Pompalar çok değişik yapı ve özelliklerde üretilebilir. Bu nedenle ilk hareket işlemi için öncelikle üreticinin tavsiyelerine uyulmalıdır. Çoğunluğu hareketi boşta alırlar fakat bazıları için ilk hareketin yükte olması gerekir. Bazıları ise aşamalı bir ilk hareket gerektirirler. İlk hareketten önce emiş hattındaki tüm yolların açık olması denetlenmelidir. Pompa doğru ve kesintisiz basana dek motor çalıştırılıp devrini almadan durdurulur bu işlem birkaç kez yinelenir.
f) Çalışmaya başlangıç: İlk harekette basınç hattındaki boruların havasının alınması gerekir. Bu işlem basınç bölümündeki bir rakorun gevşetilerek hava karışımsız (köpüksüz) yağ gelene dek beklenmesi ile yapılır. Değişken verdili pompalarda eğer üretici firmanın başka bir tavsiyesi yoksa pompayı yarıya ayarlanmış şekilde çalışmaya başlamak daha uygundur. İlk harekette devre dolaşmaya başlarken depodaki yağ düzeyinin normalin altına düşmemesi gereklidir. Eğer depoda önemli bir alçalma görülüyorsa yağ eklenerek normal düzeye getirilmelidir.
g) Basınç sınırlaması: Basınç ayarları pompa normal devrinde çalışırken yapılır. Basınç yavaş yükseltilmelidir. Ayar yapıldıktan sonra, ayarın başkası tarafından değiştirilmemesi için gerekli önlemler alınmalıdır. Pompanın içindeki sızıntı yağı basıncının normalin üzerine çıkmamasına dikkat edilmelidir.
h) Sıcaklık: Üreticinin verdiği basınç ve hız değerleriyle kısa bir çalışma devrinden sonra pompa yataklarının, sızdırmazlık öğelerinin ve yağın sıcaklığı denetlenmelidir.

 

4. Çalışma Anındaki Denetimler: 

 

a) Sürekli (periyodik) bakım: Üreticinin uyarıları ve deneyimler ışığında düzgün aralıklarla uygulanmalıdır.
b) Bağlantılar: Pompa motor devre öğelerinin de sıkılığı ve bağlantıları denetlenmelidir.
c) Çalışma: Pompanın çalışırken 6. Bölümde belirtilen anormalliklerden hiçbirini göstermediği denetlenmelidir.
d) Filtreler: Emiş ve dönüş hattındaki filtreler denetlenmeli, temizlenmeli veya yenilenmelidir.

e) Aralı bakım: Pompalar belirli bir çalışma devresinden sonra bakıma alınmalıdır. Bu süre çalışma koşullarına, üreticinin tavsiyelerine ve kullanıcının deneyimine bağlıdır.
f) Üretici firmanın tavsiyeleri: Üreticinin bakımla ilgili öğütlerine tam olarak uyulmalıdır. Bir bakım kartı tutulması, malzemeyi koruyucu ve bozulmayı önleyici bakım tavsiye edilir. Sızdırmazlık öğeleri, bozulmuş parçalar veya aşınan bölümler gerektiğinde yenilenmelidir. Toplama sırasında pompa içinde yabancı maddelerin kalmamasına özen gösterilmelidir.
g) Yedek pompa: İşletmeye ara vermemek için bir yedek pompa veya kovan (kanatların veya pistonların bulunduğu bölüm) bulundurulması tavsiye edilir. Böylece pompanın biri bozulduğunda veya bakıma alındığında diğeri çalışır ve işletme durmaz.
 

5. Arızaların Giderilmesi:

 

a) Genel: Doğru olarak seçilen ve takılan hidrolik pompalar birkaç yıl sağlıklı olarak çalışırlar. Bununla birlikte bazı nedenlerle arızalar ortaya çıkar. Bu durumda en kısa sürede arıza noktasının saptanması ve giderilmesi gerekir. Bundan sonraki bölümler hataların bulunması için genel bir yol gösterici niteliğindedir. Arızaları giderilmesini kolaylaştırmak bakımından devre şemasının bulunması çok yararlıdır.