Akder - Akışkan Gücü Derneği

Hidrolik yön denetim valfleri hidrolik yağın yönünü denetleyen devre elemanlarıdır. Bir hattın başka bir hatta bağlanmasını ya da kapanmasını denetleyebileceği gibi pompa tarafından aktarılan yağın hidrolik silindir ya da hidrolik motorun hatlarına yönlendirerek aktüatörlerin hareketlerini denetleyebilmemizi sağlar. 

 

Yukarıdaki şekillerden de görüleceği üzere bir yön denetim valfinin isimlendirilmesinde valfin bağlantı sayısı ve konum sayısı kullanılır. 3 yollu vana yada 4 yollu vana diye tabir edilen ifade aslında valfin bağlantı sayısıdır. Örnekte kullanılan valf için bu değer bir pompa hattı, bir tank hattı ve ikisi kullanıcı hattı olmak üzere dörttür. Konum sayısı ise sembolde ki kutu sayısı olarak da ifade edebileceğimiz valfin kaç farklı görevi olduğunu gösteren değerdir. Örnekte kullanılan valf için bu değer üçtür.

Şimdi hidrolik devrelerde sıkça kullanılan 4 bağlantılı 3 konumlu  4/3 kapalı merkez yön denetim valfini inceleyelim;

Örnekteki çift bobinli 4/3 kapalı merkez valf Şekil-1 de uyarılmamış yani iki bobine de enerji verilmediği durumda, sürgü iki yanından yaylar aracılığıyla merkezlenmiş olarak orta konumda durmaktadır. Valf bu durumdayken kullanıcı hatlarını kapattığı gibi pompa hattından gelen basınç hattınında önünü kapatır kullanıcı hatlarına bir aktüatör (hidrolik silindir yada hidrolik motor) bağlı ise bu aktüatör hareket etmeden kilit olarak bekleyecektir. Şekil-2 de ise valfin B bobinine enerji verilmiştir, bu durumda valf sürgüsü sola doğru kayarak pompa hattını A hattına, B hatını ise tank hattına bağlamıştır eğer bu valfe bu konumdayken bir hidrolik silindir bağlı ise hidrolik silindir mili dışarıya doğru hareket edecektir. Şekil-3 de A bobinine enerji verilerek pompa hattının B hattına, A hattının da tank hattına bağlanması sağlanmıştır, bu durumda valfe bağlı hidrolik silindir mili içeriye doğru hareket edecektir. 

 

3 konumlu yön denetim valflerin de uyarısız konum yani orta konum farklı tiplerde olabilmektedir bunlardan çok sık kullanın dört tanesi aşağıda gözükmektedir. Bunlardan kapalı merkez ve açık merkez valfler tek başlarına kullanılırken A-B tanka açık ve H merkez valfler çoğunlukla ilave bir kilitleme valfi ile birlikte kullanılmaktadır. Açık merkez ve H merkez valfler orta konumlarında pompa hattını tanka bağlayarak sistemin basınçsız çalışmasını sağlar.